The Long Voyage of Lafcadio Hearn

Megakles Rogakos, Text for the exhibition The Open Mind of Lafcadio Hearn, ACG Art Gallery, Athens, 2009

The personality of Lafcadio Hearn charms Vassiliki Koskiniotou for the bold course of his life, his open-minded spirit and his deep love and devotion for places and persons connected with him.

From the texts, she noted a phrase from a letter to his brother in 1890 that refers to motherhood and how a mother contributes to the shaping of her children's personality. There he writes: "It is the mother who makes us, makes at least all that makes the nobler man; not his strength of powers of calculation, but his heart and power to love. And I would rather have her portrait than a fortune." This passage expresses a special sensitivity towards the archetype of the mother. Koskiniotou wrote the phrase in Greek as a tribute to his Lefkadio mother. She chose to incise the passage on the canvas like an indelible gesture linked to the primordial origins of writing. The olive-green color of the words' background is an indirect reference to Greece.

In the composition's upper right section Koskiniotou wrote Lafcadio's name in Japanese - Koizumi Yakumo - as it indicates the identity he chose during the mature part of his life. In creating the right part of the picture she sketched faintly the imaginary portrait of a woman who is actually taken from the classical photo of the couple Setsu - Lafcadio, but could also refer to a fine Lefkadiot, as his mother. She w ears a kimono, but the garment's folds could belong to a traditional Greek costume, which explains its deliberate indeterminacy: a timeless female figure, as an adored mother, a beloved woman, a devoted wife. Koskiniotou notes keenly that in New Orleans Lafcadio had no hesitation to marry the mulatto Alethea Foley despite miscegenation laws at the time, which cost him his job. The overall work has been inspired precisely by this sense that Lafcadio was a man who truly loved and honored the women of his life.

On the work's golden section hovers a sphere, a symbol that often recurs in Koskiniotou's painting. Herewith it suggests the globe - a reference to Lafcadio's cosmopolitan personality and his great transcontinental route, which started from the 'navel' of the earth - as Greece is considered - passed to the West in order to reach the Far East. The same sphere refers also to a Japanese lantern that is self-luminous, as the spiritual light inside his work. The sphere is traversed by an orbit which is inscribed with the work's title Le Long Voyage de Lafcadio H. (The Long Voyage of Lafcadio H.). At the orbit's lower section faintly appears a house - a reference to his origin in Lefkada. At the top the orbit terminates in a golden house / arrow. The gold refers to both the material and spiritual wealth that is connected with the wisdom of the East. The composition is structured by the juxtaposition of the painting's dark areas and the bright sphere, obliquely resembles the traditional tonal contrast that is typical in Japanese art.

Το Ανοιχτό Μυαλό του Λευκαδίου Χερν

Μεγακλής Ρογκάκος, Κείμενο για την έκθεση The Open Mind of Lafcadio Hearn, ACG Art Gallery, Αθήνα, 2009

Την Βασιλική Κοσκινιώτου γοητεύει η προσωπικότητα του Λευκαδίου Χερν για την τολμηρή του πορεία, το ανοιχτόμυαλο πνεύμα του και την βαθιά του αγάπη και αφοσίωση για τους τόπους και τα πρόσωπα με τα οποία συνδέθηκε.

Από τα κείμενα του, συγκράτησε μία φράση από επιστολή προς τον αδερφό του το 1890 που αναφέρεται στην μητρότητα και στο πόσο η μητέρα συντελεί στην διαμόρφωση της προσωπικότητας των παιδιών της. Εκεί γράφει: «Η μητέρα είναι αυτή που μας φτιάχνει, αυτή τουλάχιστον που φτιάχνει ό,τι αποτελεί τον ευγενέστερο άνθρωπο· όχι την ισχύ των δυνάμεών του για υπολογισμό, αλλά την καρδιά του και την δύναμή του ν’ αγαπάει. Και θα προτιμούσα να είχα ένα πορτραίτο της παρά μια περιουσία.» [σε μετάφραση της Κοσκινιώτου από τ’ Αγγλικά]. Το απόσπασμα αυτό εκφράζει μία ιδιαίτερη ευαισθησία προς το αρχέτυπο της μητέρας. Η Κοσκινιώτου έγραψε την φράση στα Ελληνικά ως φόρο τιμής στην Λευκαδίτισα μητέρα του. Επέλεξε να χαράξει το απόσπασμα στον καμβά σαν μία χειρονομία ανεξίτηλη που συνδέεται με την αρχέγονη καταγωγή της γραφής. Το λαδί χρώμα του φόντου της φράσης αποτελεί μία έμμεση αναφορά στην Ελλάδα.

Στο επάνω δεξί τμήμα της σύνθεσης έγραψε το όνομα του Λευκαδίου στα Ιαπωνικά -Γιακούμο Κοϊζούμι- καθώς αυτό δηλώνει την ταυτότητα που επέλεξε να έχει στην ώριμη ζωή του. Πλάθοντας το δεξί κομμάτι του πίνακα σχεδίασε αχνά το φανταστικό πορτραίτο μίας γυναίκας που είναι ουσιαστικά παρμένο από την κλασική φωτογραφία του ζεύγους Σέτσου - Λευκαδίου, αλλά θα μπορούσε ταυτόχρονα να παραμπέμει σε μία ξεχωριστή Λευκαδίτισσα, όπως η μητέρα του. Φορά κιμονό, αλλά οι πτυχώσεις του ρούχου θα μπορούσε να ανήκουν σε μία παραδοσιακή Ελληνική φορεσιά, γι’ αυτό και είναι ηθελημένα απροσδιόριστο: μία διαχρονική γυναικεία φιγούρα, όπως μία λατρεμένη μητέρα, μία αγαπημένη γυναίκα, μία αφοσιωμένη σύζυγος. Η Κοσκινιώτου σημειώνει μ’ ενδιαφέρον ότι στη Νέα Ορλεάνη ο Λευκάδιος δεν είχε κανένα ενδοιασμό να παντρευτεί την μιγάδα Αλήθεια Φόλευ παρά τον νόμο της εποχής για διαφυλετικούς γάμους, με κόστος την θέση εργασίας του. Το έργο συνολικά το έχει εμπνεύσει ακριβώς αυτή η αίσθηση ότι ο Λευκάδιος υπήρξε ένας άνθρωπος που αληθινά αγάπησε και τίμησε τις γυναίκες της ζωής του.

Επάνω στην χρυσή τομή του έργου ίπταται μία σφαίρα, σύμβολο που επανέρχεται συχνά στην ζωγραφική της Κοσκινιώτου. Εδώ υπαινίσσεται την υδρόγειο – μία αναφορά στην κοσμοπολίτικη προσωπικότητα του Λευκαδίου και στην μεγάλη του διηπειρωτική διαδρομή, που ξεκίνησε από τον ομφαλό της γης -όπως θεωρείται η Ελλάδα- πέρασε στην Δύση για να φτάσει στην Άπω Ανατολή. Η ίδια σφαίρα παραπέμπει συγχρόνως σ’ ένα Ιαπωνέζικο φανάρι τ’ οποίο είναι αυτόφωτο, όπως το πνευματικό φως μέσα στο έργου του. Την σφαίρα διαπερνά μία τροχιά που αναγράφει τον τίτλο του έργου Το Μεγάλο Ταξίδι του Λευκαδίου Χ. Στο κάτω μέρος της τροχιάς διαγράφεται αχνά ένα σπιτάκι – αναφορά στη καταγωγή του από την Λευκάδα. Στο επάνω μέρος η τροχιά καταλήγει σ’ ένα χρυσό σπίτι / βέλος. Το χρυσό χρώμα παραπέμπει τόσο τον φυσικό όσο και τον πνευματικό πλούτο που συνδέεται με την αποθησαυρισμένη σοφία της Ανατολής. Η σύνθεση έχει δομηθεί με την αντιπαράθεση των σκούρων περιοχών του έργου και της φωτεινής σφαίρας, που θυμίζει μακρινά την παραδοσιακή τονική αντίθεση, χαρακτηριστική στην Ιαπωνική τέχνη.